{"id":21741,"date":"2015-08-31T07:43:00","date_gmt":"2015-08-31T05:43:00","guid":{"rendered":"http:\/\/pix.house\/krotka-historia-fotografii-ksztatowanie\/"},"modified":"2018-02-16T16:50:38","modified_gmt":"2018-02-16T15:50:38","slug":"krotka-historia-fotografii-ksztatowanie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pix.house\/en\/krotka-historia-fotografii-ksztatowanie\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3tka historia fotografii – kszta\u0142towanie si\u0119 funkcji i roli fotografii | cz\u0119\u015b\u0107 druga"},"content":{"rendered":"

Nadszed\u0142 czas na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej historii fotografii.\u00a0<\/b><\/p>\n

\n

W tej cz\u0119\u015bci pojawi si\u0119 interesuj\u0105ce zagadnienie powstawania i kszta\u0142towania si\u0119 fotografii dokumentalnej.<\/p>\n

\n

Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107<\/b> posta mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj:\u00a0LINK<\/b><\/a><\/p>\n

\n

\n

\n

\n

Fotografia zacz\u0119\u0142a odkrywa\u0107 swoj\u0105 jeszcze jedn\u0105, jak\u017ce istotn\u0105\u00a0funkcj\u0119. Na przyk\u0142adzie fotografii polskiej mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o\u00a0pojawieniu si\u0119 dokumentu fotograficznego, czy inaczej m\u00f3wi\u0105c fotografii dokumentalnej. Podczas wojny krymskiej (powstanie\u00a0styczniowe) sta\u0142a si\u0119 istotnym zapisem dziejowych wydarze\u0144,\u00a0niestety potem r\u00f3wnie\u017c silnym \u015brodkiem propagandy. Odno\u015bnie tych\u00a0wydarze\u0144 warto wspomnie\u0107 o fotografiach takich tw\u00f3rc\u00f3w jak\u00a0Walery Rzewucki (grupowe portrety powsta\u0144c\u00f3w) czy Karol Bayer (1961\u00a0rok \u2013 zdj\u0119cia poleg\u0142ych \u017co\u0142nierzy w trakcie manifestacji\u00a0patriotycznej odbywaj\u0105cej si\u0119 na ulicach Warszawy).<\/p>\n

\n

Milowym krokiem w dziejach fotografii \u015bwiatowej, szczeg\u00f3lnie tej reporterskiej i dokumentalnej\u00a0by\u0142o za\u0142o\u017cenie Magnum \u2013 agencji powsta\u0142ej w 1947 roku w Nowym\u00a0Yorku (agencja dzia\u0142a do dzi\u015b).<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

Fot. \u00a0Henri Cartier \u2013 Bresson, Behind the Gare
\nSaint-Lazare<\/i>, 1932 rok<\/div>\n
<\/div>\n
<\/div>\n
Cz\u0142onkowie\u00a0agencji powo\u0142ali j\u0105 do \u017cycia w ramach sprzeciwu wobec dyktatu\u00a0wydawc\u00f3w prasy ilustrowanej. Mo\u017cemy tutaj zaobserwowa\u0107 pojawiaj\u0105ce\u00a0si\u0119 silne wp\u0142ywy i odbicia \u00f3wczesnych tendencji politycznych.
\nS\u0142ynni fotoreporterzy\/za\u0142o\u017cyciele Magnum : Robert Capa, David\u00a0Seymour, George Rodger oraz Henri Cartier \u2013 Bresson dzia\u0142aj\u0105c\u00a0wed\u0142ug teorii \u201edecyduj\u0105cego momentu\u201d (stworzonej przez\u00a0Bressona) wyznaczyli kierunek rozwoju \u015bwiatowej fotografii\u00a0dokumentalnej i reporta\u017cu humanistycznego. Fotografia zacz\u0119\u0142a\u00a0stawa\u0107 si\u0119 silnym narz\u0119dziem do utrwalania wa\u017cnych i istotnych\u00a0spraw oraz wydarze\u0144 z \u017cycia ludzko\u015bci.<\/div>\n
<\/div>\n
Guma,\u00a0bromolej, przet\u0142ok czy z\u0142otobrom to tylko nieliczne techniki, kt\u00f3re\u00a0by\u0142y tylko \u015bwiadectwem d\u0105\u017ce\u0144 fotografii ku sztuce. Te\u00a0upodobnienia do postimpresjonistycznej sztuki mia\u0142y oddali\u0107\u00a0fotografi\u0119 od pokazywania rzeczywisto\u015bci w rzeczywistej\/prostej\u00a0formie. Mo\u017cna wysnu\u0107 podobie\u0144stwa i skojarzenia fotografii ko\u0144ca\u00a0XIX wieku do serigrafii (wsp\u00f3\u0142czesnej techniki graficznej).<\/div>\n
Fotografia w du\u017cej mierze przypomina\u0142a grafik\u0119.<\/div>\n
<\/div>\n
\u201eW Europie\u00a0wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142y pogl\u0105dy Roberta de la Sizerenne’a a w Polsce\u00a0\u2013 w okresie mi\u0119dzywojennym \u2013 obok pogl\u0105d\u00f3w Sizeranne’a przede\u00a0wszystkim teoria fotografiki Jana Bu\u0142haka z Fotoklubu Polskiego.
\nFotografia piktorialna, wykazuj\u0105ca zwi\u0105zki z malarstwem\u00a0impresjonizmu, postimpresjonizmu i koloryst\u00f3w, pokazuj\u0105ca pi\u0119kno\u00a0ojczystego kraju, odpowiada\u0142a spo\u0142ecznym zapotrzebowaniom i gustom\u00a0si\u0119gaj\u0105cym tradycji szlacheckiej, ale tak\u017ce nacjonalistycznej.\u00a0Lecz – jak si\u0119 okaza\u0142o \u2013 nie te warto\u015bci stanowi\u0142y o jej\u00a0znaczeniu w\u015br\u00f3d innych \u015brodk\u00f3w kultury wizualnej. By\u0142o to b\u0105d\u017a\u00a0badanie w\u0142asnych stan\u00f3w \u015bwiadomo\u015bci (Witkacy), w tym tak\u017ce o
\ncharakterze spirytystycznym, b\u0105d\u017a w\u0142\u0105cznie si\u0119 do aktualnych\u00a0kierunk\u00f3w w sztuce awangardowej, np. surrealizmu (Aleksander\u00a0Krzywob\u0142ocki), b\u0105d\u017a te\u017c pokazywanie w reporta\u017cowy spos\u00f3b\u00a0niek\u0142amanej prawdy o \u017cyciu spo\u0142ecznym (Aleksander Minorski, w\u00a0Stanach Zjednoczonych Jacob Riss, Lewis Hine, a w latach 30. XX wieku\u00a0cz\u0142onkowie Farm Security Administration i Weegee.\u201d1<\/a><\/div>\n
<\/div>\n
Nasta\u0142y\u00a0czasy Wielkiej Awangardy i jej wp\u0142yw na rozw\u00f3j fotografii. R\u00f3\u017cne\u00a0nurty (od futuryzmu \u2013 Anton Gulio Bragaglia, dadaizm Marcel\u00a0Duchamp, konstruktywizm \u2013 Alexander Rodczenko, a\u017c po surrealizm \u2013\u00a0Man Ray) wykorzystywa\u0142y j\u0105 w bardzo zr\u00f3\u017cnicowany spos\u00f3b.<\/div>\n

\"\"<\/p>\n

Fot. \u00a0Man Ray, Duchamp
\nas Rrose S\u00e9lavy<\/i>,
\n1921rok<\/div>\n
<\/div>\n
Kolejnym\u00a0zwrotem w dziejach fotografii by\u0142a II wojna \u015bwiatowa.
\nW tym\u00a0burzliwym okresie powr\u00f3ci\u0142a ona do swojej funkcji \u015bwiadka dziej\u00f3w\u00a0\u2013 funkcji dokumentu czas\u00f3w bestialstwa i upodlenia gatunku\u00a0ludzkiego. Przyk\u0142adami takiego dokumentu mog\u0105 by\u0107 zdj\u0119cia z getta\u00a0podczas powstania warszawskiego (np. \u015blub m\u0142odej pary \u017co\u0142nierzy)\u00a0wykonane przez Eugeniusza Lokajskiego. Kolejnym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107\u00a0zdj\u0119cie, kt\u00f3re prezentowane by\u0142o m.in. na presti\u017cowej wystawie w\u00a0International Center of Photography w Nowym Yorku wykonane przez\u00a0cz\u0142onka Sonderkommando Dawida Szmulewskiego obna\u017caj\u0105ce\u00a0przera\u017caj\u0105cy proceder zaganiania kobiet do komory gazowej. Po\u00a0nies\u0142ychanie burzliwym okresie, jakim by\u0142a II wojna \u015bwiatowa mo\u017ce
\nzn\u00f3w zaobserwowa\u0107 zwrot rozwoju fotografii ku sztuce. Pojawi\u0142 si\u0119\u00a0program \u201efotografii subiektywnej\u201d wed\u0142ug Otto Steinerta. Program\u00a0ten mia\u0142 za zadanie czerpa\u0107 i odnosi\u0107 si\u0119 do fotografii\u00a0surrealistycznej, abstrakcyjnego fotogramu czy humanistycznego\u00a0reporta\u017cu. Zupe\u0142nie inn\u0105 drog\u0105 uda\u0142a si\u0119 fotografia zza\u00a0wielkiej wody. W Stanach Zjednoczonych wiod\u0105cymi nazwiskami w tym\u00a0okresie byli : Edward Weston, Minor White, Walker Evans, Robert Frank\u00a0oraz w nast\u0119pnym okresie Richard Avedon czy Ralph Gibson. Wymienieni\u00a0arty\u015bci fotograficy nie czuli kompleks\u00f3w i przygniecenia \u00f3wczesn\u0105\u00a0sztuk\u0105 wsp\u00f3\u0142czesn\u0105. Pod\u0105\u017cali w\u0142asnymi \u015bcie\u017ckami i zaj\u0119li\u00a0si\u0119 rozwojem fotografii, jako zupe\u0142nie odr\u0119bnej i autonomicznej\u00a0dziedziny sztuki. Poprzez niedost\u0119pne dla innych ga\u0142\u0119zi sztuki,
\ninnowacyjne operowanie kadrem czy \u015bwiat\u0142em stworzyli nowe warto\u015bci,\u00a0kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zaliczano do przejaw\u00f3w kultury wizualnej.
\nSpowodowa\u0142o to r\u00f3wnie\u017c szereg dylemat\u00f3w moralnych zwi\u0105zanych z\u00a0prezentowanymi tre\u015bciami. Wybuch\u0142a dyskusja o moralno\u015bci\u00a0pokazywania ludzkich u\u0142omno\u015bci, czy tak skrajnych i trudnych\u00a0ludzkich los\u00f3w (przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, a nast\u0119pnie\u00a0samob\u00f3jcza \u015bmier\u0107 Diany Arbus).<\/div>\n
<\/div>\n

\"\"<\/p>\n

\n

\n

Fot. \u00a0Diana Arbus,
\nChild with Toy Hand Grenade in Central Park<\/i>,
\n1962 rok<\/p>\n

\n

\n

Gdy \u00a0nadesz\u0142y lata 20. a potem 70. XX wieku nast\u0105pi\u0142 prze\u0142om w\u00a0my\u015bleniu o sztuce. Kr\u0119gi awangardowe zacz\u0119\u0142y g\u0142osi\u0107 pogl\u0105dy o\u00a0\u015bmierci tradycyjnej sztuki. Fotografia i film sta\u0142y si\u0119 wielk\u0105\u00a0nadziej\u0105 \u201enowej sztuki\u201d. Powsta\u0142 fotomedializm, kt\u00f3ry mia\u0142 za\u00a0zadanie, r\u00f3wnie\u017c przy wykorzystaniu bada\u0144 i do\u015bwiadcze\u0144\u00a0naukowych (m.in. z dziedziny nauk j\u0119zykoznawczych) okre\u015bli\u0107\u00a0przekaz i granice medium przy dowolno\u015bci tworzenia i interpretacji.
\nProwadzono r\u00f3\u017cne eksperymenty, by zbada\u0107 to zjawisko \u2013 np. w\u00a0Polsce zajmowa\u0142 si\u0119 t\u0105 dziedzin\u0105 Warsztat Formy Filmowej.<\/p>\n

W latach\u00a080. pojawi\u0142o si\u0119 zjawisko ulegania fotografii na rzecz sztuki\u00a0wsp\u00f3\u0142czesnej. Razem z za\u0142amaniem puryzmu neoawangardowego powsta\u0142a\u00a0\u201efotografia inscenizowana\u201d. Tworzyli wtedy tacy fotografowie jak:\u00a0Joel \u2013 Peter Witkin, Calum Colvin, Ron O’Donnell, Boyd Webb.
\nFotografia nie ugi\u0119\u0142a si\u0119 przed presj\u0105 takich \u015brodowisk\u00a0ekspresjonistycznych jak \u201eNeue Wilde\u201d. Chwile \u015bwietno\u015bci\u00a0zacz\u0119\u0142y \u015bwi\u0119ci\u0107 pastisze, kt\u00f3re nawi\u0105zywa\u0142y do r\u00f3\u017cnych\u00a0nurt\u00f3w wyci\u0105gni\u0119tych z istnego \u201emuzeum historii sztuki\u201d.<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

\n

Fot. \u00a0Boyd Webb, Silkcut<\/i>,
\n1983 rok<\/p>\n

\n

Warto zatem\u00a0postawi\u0107 pytanie, czy fotografi\u0119 mo\u017cna interpretowa\u0107 i\u00a0rozpatrywa\u0107 w takich samych, czy podobnych kategoriach jak sztuk\u0119.<\/p>\n

\n

\u201eFotografi\u0119,\u00a0w przeciwie\u0144stwie do sztuk plastycznych, poprzez swoj\u0105\u00a0mechaniczno\u015b\u0107 i \u2013 jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy \u2013 obiektywn\u0105\u00a0rejestracj\u0119 rzeczywisto\u015bci wykracza niejako tak\u017ce poza problemy\u00a0artystyczne, i w tym ujawnia si\u0119 jej \u201emagiczne\u201d oddzia\u0142ywanie\u201d.<\/p>\n

\n

Czyli z\u00a0jednej strony nie jest mo\u017cliwa taka interpretacja. Z drugiej jednak\u00a0strony aspekty zwi\u0105zane nie tylko z rejestracj\u0105 obrazu, ale tak\u017ce\u00a0przekazem emocjonalnym jaki niesie dana fotografia, nie zosta\u0142y\u00a0jeszcze w ca\u0142ym zakresie wyja\u015bnione. Kolejnym zagadnieniem jest\u00a0\u201epowszechna dost\u0119pno\u015bci i \u0142atwo\u015b\u0107 wykonywania fotografii\u201d
\noraz jej przynale\u017cno\u015bci do r\u00f3\u017cnych dziedzin nauki, kultury czy\u00a0techniki mo\u017ce umniejsza\u0107 lekko presti\u017c fotografii jako dziedziny\u00a0sztuki.<\/p>\n

Pod\u0105\u017caj\u0105c\u00a0dalej tym tropem mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 \u201ewa\u017cno\u015b\u0107\u201d fotografii\u00a0polskiej na polu sztuki mi\u0119dzynarodowej. Posiadamy kilku artyst\u00f3w\u00a0fotografik\u00f3w, kt\u00f3rzy uznawani s\u0105 na \u015bwiecie. S\u0105 to: Witkacy, A.\u00a0Krzywob\u0142odzki ( prekursor fotografii inscenizowanej), arty\u015bci\u00a0wywodz\u0105cy si\u0119 z konstruktywizmu : np. Kazimierz Podsadecki oraz\u00a0id\u0105cy w kierunku surrealizmu Janusz Maria Brzeski czy Karol Hiller.<\/p>\n

Ciekaw\u0105 postaci\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski i cykl jego\u00a0fotografii. Do tego grona mo\u017cna zaliczy\u0107 r\u00f3wnie\u017c Zofi\u0119 Rydelt\u00a0oraz Jerzego Lewczy\u0144skiego.<\/p>\n

\n

\"\"<\/p>\n

\n

Fot. \u00a0Zdzis\u0142aw Beksi\u0144ski, Autoportret<\/i>,
\n1958 rok<\/p>\n

\n

\n

 <\/p>\n

\n

\n

1<\/a>
\nKrzysztof Jurecki, Oblicza Fotografii, <\/i>Wydawnictwo\u00a0KROPKA, Wrze\u015bnia 2009, <\/i>s. 9.<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nadszed\u0142 czas na drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej historii fotografii.\u00a0 W tej cz\u0119\u015bci pojawi si\u0119 interesuj\u0105ce zagadnienie powstawania i kszta\u0142towania si\u0119 fotografii dokumentalnej. Pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 posta mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj:\u00a0LINK Fotografia zacz\u0119\u0142a odkrywa\u0107 swoj\u0105 jeszcze jedn\u0105, jak\u017ce istotn\u0105\u00a0funkcj\u0119. Na przyk\u0142adzie fotografii polskiej mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o\u00a0pojawieniu si\u0119 dokumentu fotograficznego,…<\/p>","protected":false},"author":387,"featured_media":22097,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[57],"class_list":["post-21741","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-art","tag-historia-fotografii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21741","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/387"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21741"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21741\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":28045,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21741\/revisions\/28045"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21741"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21741"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pix.house\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21741"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}